7 تیر , 1396

بازی های نمادین باید جنبه ی تفریح داشته باشند نه اینکه یک وظیفه باشند!

شما هم شاید این جمله را شنیده باشید که می گویند: بازی کار کودک است! معنای این جمله این است که کودکان وقتی بازی می کنند فقط سرگرم نیستند بلکه کودکان در حین بازی چیزهای خیلی زیادی یاد می گیرند و زمانی را که به بازی کردن می گذرانند برای رشد شان ضروری است. این واقعیت در مورد بازی های نمادین یا سمبولیک هم صدق می کند و باعث می شود کودکان تفکر,ارتباطات و تعاملاتشان را پرورش دهند.

اما وقتی این جمله را در مورد کودکان اتیسم به کار می بریم یک اشتباهی به وجود می آید. بین بچه های اتیسم وانمود سازی به این راحتی ها اتفاق نمی افتد و اغلب یادگیری وانمود کردن از یک بازی تبدیل به یک کار می شود و جنبه بازی گونه خود را از دست می دهد.

موقعیت زیر را تصور کنید :

تیم در کنار درمانگرش پشت میز نشته است. او به سمت دیگر اتاق که ماشین های مورد علاقه اش روی قفسه چیده شده اند نگاه می کند. درمانگر توجه تیم را به خودش جلب می کند و لیوان اسباب بازی را به سمت دهان خرس می برد و می گوید : تیم بیا به خرس کوچولوت کمی آب بده. تیم خرسش را برمی دارد و به او آب می دهد. درمانگرش تشویقش می کند : آفرین تیم کارت عالی بود. و روی برگه اش یک تیک می زند. تیم هم عروسک خرس را زمین می گذارد و منتظر بقیه دستورالعمل ها می ماند.

به نظر شما تیم در حال بازی کردن بود ؟ یا بیشتر به نظر می رسید وظیفه ای که بهش داده شده را انجام می دهد ؟ او دقیقا کاری را که درمانگرش خواسته بود انجام داد و بازی نمادین را به نمایش گذاشت. اما چه چیزی در بازی نمادین تیم به چشم نمی خورد ؟ حلقه گمشده بازی او چه بود ؟

تحقیقات محققانی چون چانگ,کاساری و پترسون می گوید قسمت گمشده و از دست رفته در بازی تیم خوش گذراندن و لذت بردن از بازی است.

یاد دادن بازی نمادین و سمبولیک به کودکان اتیسم کافی نیست. بازی نمادین باید لذت بخش, خلاقانه و خود انگیخته باشد. اما در بیشتر برنامه مداخلاتی برای کودکان اتیسم بازی درمانی به صورت یک وظیفه و تکلیف به کودک داده می شود . جنبه های لذت بخش بازی کردن نادیده گرفته می شود. این روش ها توسط بزرگسالان اینگونه پیش می رود که یک اسباب بازی را انتخاب می کنند و آن را وارد بازی می کنند و سپس از کودک می خواند که یکسری حرکات را با اسباب بازی انجام دهد و سپس به او پاداش می دهند( جایزه,غذا,یا اسباب بازی مورد علاقه).

اما پژوهشگرانی از جمله کاساری معتقدند که این نوع آموزش دادن که بازی را تبدیل به یک وظیفه یا تکلیف می کند, ممکن است باعث سرکوب خلاقیت, انعطاف پذیری و وانمود سازی در بازی های کودکان اتیسم شود.

مطالعات نشان داده اند که این قبیل رویکردها شاید بتوانند بازی نمادین را به کودکان یاد بدهند اما کودکان قادر نخواهند بود از این مهارت ها برای بازی با اسباب بازی های جدید و یا موقعیت های دیگر استفاده کنند.

بازی های نمادین را لذت بخش کنید

به این سناریو دقت کنید :

سارا کنار مادرش روی زمین نشسته است و دور تا دورش عروسک های مورد علاقه اش قرار دارند. مادر به لبخند سارا نگاه می کند, او عروسک مورد علاقه اش را برمی دارد و بغل می کند. مادر حرکات سارا را کپی می کند و مثل او یک عروسک برای خودش برمی دارد و آن را بغل می کند و صبر می کند تا ببیند سارا بعد از آن چه کاری خواهد کرد.
سارا به بغل کردن عروسک و لبخند زدن ادامه می دهد. مادر هم مثل سارا به بغل کردن عروسک ادامه میدهد ولی بعد از آن سر عروسک را هم ناز می کند و می گوید : شیییی, نی نی داره میخوابه. سارا نگاهی به مادر می کند و سپس عروسک خود را نگاه می کند و مثل مادرش عروسک را نوازش می کند. او به مادرش نگاه می کند و لبخند می زند. مادر می گوید : اوه, نی نی تو هم داره میخوابه. سارا لبخند می زند و دستش را جلوی بینیش می گذارد و می گوید : شیییی ( صدایی برای آرام بودن ).

چه تفاوتی در این مثال هایی که زده شد وجود داشت : سارا هم مثل تیم بازی وانمودی(نمادین ) را یاد می گرفت. اما سارا از بازی با مادرش لذت می برد و به رفتارهای مادر توجه می کرد. سارا برای بازی کردن انگیزه داشت چون مادر از عروسک هایی استفاده می کرد که سارا دوست داشت و رفتارهاش و تقلید می کرد و به علایقش جواب می داد.
ما به این کار می گیم : ((کودک را هدایت کردن)). کودک را هدایت کردن به این معنی است که با علاقه به کاری که کودکتان دوست دارد پاسخ دهید. وقتی شما کودکتان را هدایت می کنید به طور طبیعی بازی لذت بخش خواهد شد به خاطر اینکه شما علایق کودک را دنبال میکنید و اونطوری بازی می کنید که او دوست دارد و لذت می برد.

رویکردهایی که بزرگسال را به هدایت کودک و استفاذده از علایقش تشویق می کند, رویکرد Naturalistic نامیده می شود. روش هایی که از رویکرد واقع گرایی یا ناتورالیستیک استفاده می کنند , در رشد بازی در کودکان اتیسم موفق تر و تاثیر گذار تر بوده اند.

چرا باید در بازی دنباله رو فرزندتان باشید ؟

این رویکرد به خانواده ها و مراقبین کودکان اتیسم می گوید که دنبال کردن آنها بسیار تاثیر گذار خواهد بود زیرا :

* کودکان اتیسم در انتقال توجهشان مشکل دارند : برای کودکان اتیسم بسیار مشکل است تا توجهشان را از چیزی که دوست دارند برداشته و به چیزی که یک بزرگسال به آنها نشان می دهد معطوف کنند. برای آنها خیلی راحت تر است تا زمانی توجه کنند و چیزهای جدید یاد بگیرند که فرد بزرگسال رفتار آنها را دنبال می کند و به چیزی که آنها دوست دارند می پیوندد.

*کودکان وقتی کاری را که دوست دارند انجام میدهند بهتر یاد می گیرند و برای تعامل با دیگران برانگیخته خواهند شد : اگر شما به کاری که فرزندتان دوست داد انجام دهد بپیوندید او احتمالا خواهد خواست تا با شما تعامل برقرار کند به خاطر اینکه در حال انجام کاری است که از آن لذت می برد.

* از علایق کودکان برای تضمین لذت بخش بودن بازی استفاده کنید : اگر بازی جالب و لذت بخش نیست پس یک بازی نمادین واقعی نیست.

موارد مورد علاقه کودک

قدم اول در کمک به فرزندتان برای یاد گرفتن بازی نمادین این است که چیزهایی مورد علاقه او را دنبال کنید :

1- چهره به چهره او قرار بگیرید : این به شما اجازه می ده تا بفهمید کودکتان به چی علاقه داره.
2- به مشاهده کارهای کودکتان بپردازید : متوجه میش وید که کودکتان به چه چیزی توجه دارد و با آن بازی می کند.
3- به او بپیوندید و بازی کنید : مطمئن شید که شما روند بازی و تغییر ندادید و طوری بازی می کنید که کودکتان دوست دارد.

شما می تونید به او در بازی بپیوندید با :
انجام دادن کاری که کودکتان انجام می دهد : تقلید کردن از کاری که کودک با اسباب بازی ها انجام میدهد.
به کودکتان در انجام کاری که می خواهد کمک کنید .
در مورد کارهایی که کودکتان می کند نظر بدهید : مثل مادر سارا که به او میگفت نی نی داره میخوابه. یا نی نی تو هم داره میخوابه.

منبع : HANEN CENTRE
نویسنده : لورا لاوری
ترجمه : تیم تخصصی اتیسم آگاهی

اين مطلب را به اشتراك بگذاريد
  • Facebook
  • Twitter
  • Google+
  • Linkedin

نظرات كاربران

  1. egjywctb گفت:

    RN0qXf cpexscufvcbk, [url=http://syipymfsjkxk.com/]syipymfsjkxk[/url], [link=http://vtsxeihvlcfx.com/]vtsxeihvlcfx[/link], http://ivljgsteqneu.com/

  2. yshbytfmzdz گفت:

    GvYnfP sdocdhnuzwhd, [url=http://stludabeozjo.com/]stludabeozjo[/url], [link=http://zgprzwdajzkp.com/]zgprzwdajzkp[/link], http://ubsiiuhdifnf.com/

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *