28 فروردین , 1396

دوران بلوغ دوران یکسان سازی است. کودکان اوتیسم در این دوره به طور چشمگیری تغییر می کنند، تغییرات مثبت و منفی. بعضی از کودکان که در طول درمان هیچ تغییری نمی کنند به شدت پس رفت می کنند و بعضی دیگر به ظرز چشمگیری پیشرفت می کنند. البته هموز تحقیقات رسمی در این مورد به چاپ نرسیده است، اما طبق تجربه، در کودکانی که درمان مشکلات گوارشی شان را قبل از دوره بلوغ آغاز کرده اند، در این دوره دچار پس رفت یا حمله نمی شوند. پس قبل از دوران بلوغ درمان های لازم را شروع کنید.

والدین همیشه می پرسند دوران بلوغ در کودکان مبتلا به اتیسم چگونه است و چه خصوصیاتی دارد؟ صادقانه بگویم، ما هیچ نظری در این مورد نداریم. چراکه هر موضوعی که به اتیسم مربوط شود ثابت نیست و در هر کودکی متفاوت است. بعضی ویژگی ها در مورد همه یکسان است، برای مثال خود ارضایی، نعوظ خود به خود، رشد موهای زائد، بوی خاص ( در پسران) و در دختران  بزرگ شدن سینه ها، عادت ماهانه و … .اما باقی موارد در هر کودکی متفاوت خواهد بود.

 

طغیان های احساسی

ترشحات هورمونی باعث ایجاد حالت های روحی متغیر، خشونت، سرپیچی و مجادله می شود. برای کودکان مبتلا به اوتیسم ممکن است همراه با صدمه رساندن به خود و یا دیگری باشد و یا تشدید شود. برای فرزندتان یک فضای امن ایجاد کنید تا در چنین مواقعی بتواند با فعالیت های دیگر سرگرم شود. اتاق خواب کودک، در صورتی که با خواهر یا برادرش اتاق مشترک ندارند، فضای مناسبی خواهد بود. اگر اتاق خواب فرزندانتان مشترک است فضایی را برای وی در نظر بگیرید که کودک در آن حریم خصوصی داشته باشد.

آموزش “خودگردانی” در این دوران بسیار حائز اهمیت است. در این دوران به علت ترشحات هورمونی کوچکترین موضوعی ممکن است باعث شود کودک سریعا واکنش عصبی نشان دهد، در نتیجه اگر موضوع مهمی نیست بهتر است ماجرا را فراموش کنید.

 

مو و اصلاح

از آنجایی که اکثر کودکان مبتلا به اوتیسم مشکلات حسی دارند، پسر ها باید به طور مرتب ریش خود را اصلاح کنند، چرا که موهای صورت باعث ایجاد خارش می شود. اگر پسر شما مشکلات حسی دارد باید ماه ها و حتی سال ها تلاش کنید تا بتوانید حساسیتش را نسبت به لرزش و صدای ماشین ریش تراشی از بین ببرید و یا شجاعت کافی را داشته باشید و از تیغ استفاده کنید.باید بارها خودتان صورتش را اصلاح کنید تا شاید بعد از آن بتواند خودش این کار را انجام بدهد. روش دیگر این است که کاور روی تیغه ها را برندارید تا روش صحیح حرکت تیغ را بیاموزد و خطری نداشته باشد.

وقتی پسرم 15 ساله بود ماشین ریش تراش ارزان قیمتی خریدم. برای شروع ماشین ریش تراش را با کاور در دست گرفت و روشنش کرد؛ تا صدا و لرزشش را احساس کند. بعد سعی کردیم ماشین ریش تراش را به صورتش نزدیک کنیم و بعد به آرامی روی صورتش قرار دادیم( کاور همچنان روی تیغ بود). ما تمام این تمرین ها را قبل از اینکه ریشش درآمده باشد انجام دادیم. کاردرمانگر و یا درمانگر تحلی رفتار کاربردی (ABA) می تواند به شما کمک کند تا چنین مهارت هایی تقویت شده و در نتیجه حساسیت حسی به تدریج کم شود.

دختران تنها باید ناحیه زیر بغل خود را اصلاح کنند. خوشبختانه ناحیه کوچکی است و به حساسی ناحیه صورت نیست و به مهارت چندانی نیاز ندارد.

می توانید از وکس(مومک) نیز استفاده کنید اما دردناک است و هر دو تا سه هفته یکبار باید تکرار بشود. استفاده از تیغ انتخاب بهتری است.

اگر خواستید به دخترتان بیاموزید تا پاهایش را اصلاح کند از تیغ های معمولی یا برقی ( مثل ماشین ریش تراشی) استفاده کنید. از آنجایی که ناحیه ی پا وسیعتر است ماشین های برقی گزینه مناسبتری است. اگر دخترتان حساسیت های حسی دارد یا سعی کنید میزان حساسیت را کم کنید و یا استفاده صحیح و بی خطر از تیغ های معمولی را به او بیاموزید.

 

چه بویی…؟!!

روزی وقتی پسرم 15 ساله بود بوی ناخوشایندی به مشامم رسید. با این که همان روز صبح استحمام کرده بود چرا بوی خوبی نمی داد؟ بلوغ!! دلیل بوی نامطبوع دوران بلوغ بود.

استحمام روزانه و همچنین استفاده از دئودورانت در این دوران ضروری است. پیدا کردن دئودورانت مناسب ممکن است کمی زمان بر باشد، بعضی از آنها چسبناک هستند، بعضی بوی خوبی ندارند. مجبور هستید آنها را امتحان کنید تا مناسبترین را برای فرزندتان انتخاب کنید.

 

تمایلات جنسی

از آنجایی که نمی توانم تمام شرایط و حالت های ممکن را در مورد رابطه جنسی توضیح بدهم تنها به مسائلی می پردازم که برای همه ی انسان ها اتفاق می افتد.

  • تمایلات جنسی برای کودکان مبتلا به اوتیسم از چه زمانی شروع می شود؟

تاخیر در رشد در همه ی زمینه ها تاثیر می گذارد، اگر فرزند شما به سن بلوغ رسیده به تنهایی دلیل نمی شود تا تصور کنیم کودک به بلوغ اجتماعی رسیده است و می داند باید چه کاری انجام دهد. متعاقبا فعالیت های جنسی و توانایی بیان نیاز جنسی نیز ممکن است به تاخیر بیفتد.

  • نکاتی که بهتر است کودکان بدانند:

در شرایط ایده آل بهتر است تمام کودکان نکاتی را در مورد تمایلات جنسی بدانند تا در مواقع خاص در خطر نباشند. ممکن است کودک درک نکند چه اتفاقی برایش پیش آمده است و یا نداند باید چه عکس العملی نشان بدهد. مثل تمام آموزش های دیگر به کودکان اوتیسم، بهتر است قبل از نیاز آموزش انجام شود.

دانستن این موضوع که چه اطلاعاتی و با چه ترتیبی به کودک آموزش داده شود بسیار دشوار است. در انتخاب مطالب و عکس ها کاملا دقت کنید تا نامرتبط یا شهوت برانگیز نباشند.

  • از نام واقعی هر جیزی استفاده کنید و کلمات بی معنا نسازید ( کلماتی که معنای آنها برای دیگران نامفهوم باشد)
  • به نوجوان خود بیاموزید بدنشان را در معرض دید دیگران قرار ندهند و یا فعالیت های جنسی را در مکان های عمومی انجام ندهند.
  • مراقب فشار هم سن و سالان در شریک کردن نوجوان در فعالیت های جنسی باشید.

 

انزال های شبانه

اتفاقی که بعد از نعوظ در پسران بالغ رخ می دهد انزال است. انزال ممکن است ناخودآگاهانه و در طول خواب (احتلام) و یا در حین فعالیت جنسی رخ دهد. سال ها زمان برد تا توانستیم به پسرم بیاموزیم در رختخواب ادرار نکند. ما روی جنبههای پزشکی و رفتاری کار کردیم و از روش های زیادی استفاده کردیم تا اینکه کمی قبل از دوران بلوغ موفق شدیم. گاهی ممکن است نوجوان ( پسر) بعد از انزال شبانه تصور کند در رختخواب ادرار کرده است و فردا حتما بخاطر این کار به دردسر می افتد. بر اساس طح عملکرد پسرتان می توانید تفاوت بین این دو موضوع را برایش توضیح دهید. در هر صورت هر روز ملافه  ها را چک کنید و در صورت لزوم آنها را تعویض کنید. تعریف موقعیت های اجتماعی مشابه هم می تواند به شما کمک کند.

اخیرا مادر یک نوجوان مبتلا به اوتیسم با من تماس گرفت. او گفت بعد از اینکه پسرش با خودارضایی آشنا شده ، بعد از آن در اتاق ادرار می کند. در حال که او سال ها بوده که چنین کاری را انجام نمی داده .من به طور خلاصه به او توضیح دادم که احتمالا پسرش بعد از انزال متوجه می شود که لباسش خیس شده،پس به خیال اینکه ادرار است ادرار می کند.

آمادگی توضیح تفاوت های این دو موضوع را داشته باشید.

 

نعوظ

برای نعوظ های خود به خود پسر ها کاری از دستتان بر نمی آید. اما می توانید به او بیاموزید اگر بیرون از خانه چنین اتفاقی پیش آمد رویش را با چیزی مثل کتاب بپوشاند. اما اگر در خانه بود او را به اتاقش بفرستید.

 

تشنج / حمله های ناگهانی

اتفاق بدی که ممکن است در دوران بلوغ پیش بیاید حملاتی ناگهانی است که بخاطر بروز تغییرات هورمونی اتفاق می افتد. اگر قبلا کودک دچار استرس و یا حمله نشده باشد ممکن است حملات با شروع دوران بلوغ برای برخی از کودکان رخ دهد.

 

بلوغ و حمله ی عصبی نوشته شده توسط M.Edelson, PhD :

از هر چهار فرد مبتلا به اوتیسم یک نفر دچار حمله می شود. علت اصلی بروز حمله ها نامشخص است، اما ممکن است یکی از علل آن تغییرات هورمونی باشد. گاهی حملات کاملا چشمگیر هستند، اما اغلب حملات کوچک هستند و در معاینات بالینی به راحتی قابل تشخیص نیستند.

برخی از نشانه های این حملات:

  • بروز مشکلات رفتاری مثل پرخاشگری، آسیب به خود ، قهر و کج خلقی.
  • با اینکه در گذشته از نظر درسی قوی بودند در حال حاضر پیشرفت چشمگیری ندارند.
  • از دست دادن برخی از دستاورد های رفتاری/ شناختی

قبل از استفاده از دارو برای برطرف کردن تشنج از پزشک متخصص بخواهید کودک را معاینه کرده و در صورت نیاز درمان را شروع کند، و بعد برای برطرف کردن تشنج اقدام کنید.

جالب است بدانید در مواردی که حتی دارو تاثیر خاصی نداشته است ،ویتامین B6 و منیزیم، همچنین دیمیتیل گلیسین(dimethylglycine) باعث کاهش و یا رفع حملات می شود.

توجه داشته باشید که تشنج و حملات برای اکثر کودکان مبتلا به اوتیسم در دوران بلوغ اتفاق نمی افتد.

 

اضطراب

استرس و اضطراب می تواند با شروع دوران بلوغ بروز یابد و یا تشدید شود. بهتر است فرزندتان را در کلاس هایی که باعث کاهش استرس می شوند ثبت نام کنید. برای مثال یوگا و تمرین های هوازی بسیار موثرند و چون تکتیک های ایجاد آرامش را به آنها می آموزند با آزاد شدن اندروفین استرس و در کاهش می یابد.

علائم شایع اضطراب :

افزایش ضربان قلب و در نتیجه تپش قلب، عرق کردن، سرگیچه، و مشکل در تنفس از علائم شایع اضطراب است. برخی احساس خفگی می کنند، احساس خفگی ممکن است بسیار ترسناک به نظر برسد و باعث تشدید علائم بیماری شود. از دیگر علائم اضطراب اسهال، استفراغ؛ خشکی دهان، ناتوانی در بلع، سر درد، لرزش و تکرر ادرار می باشد.

افرادی که دچار  اضطراب هستد ممکن است از برخی مشکلات روانی نیز رنج ببرند،این علائم روانی شامل افزایش حساسیت یا احساس نگرانی و ناراحتی، خستگی، مشکل در تمرکز، کج خلقی و بی خوابی است. بسیاری از افراد در تشخیص واقعیت از خیال دچار مشکل می شوند و احساس “دیوانگی” می کنند.

برای کودکی که نمی تواند این حالات را بیان کند و یا توضیح دهد اختلال و وسواس فکری- عملی تشدید می شود، رفتارهای آسیب زننده به خود افزایش می یابد. در خواب اختلال ایجاد می شود در صورتی که قبلا چنین علائمی نداشته است. میل به تنهایی و خشونت نیز تشدید می شود.

 

 

 

تکنیک هایی برای ایجاد آرامش

  • وظایف روزانه کودک را به صورت یک برنامه برای او بنویسید تا سر در گم نشود.
  • ورزش هایی مانند یوگا و تای چی بسیار موثر هستند.
  • ورزش های هوازی در کاهش استرس نقش دارند.
  • غذا هایی که حاوی رنگ های خوراکی و مواد افزودنی و یا اگزیتوسین می باشد را از رژیم غذایی کودک حذف کنید.
  • حمام با سوبفات مییزیم.

 

برای دختران :

سن بلوغ در دختران با رشد موها و سینه، در سن 7-14 سالگی شروع می شود. عادت ماهانه اصولا چند ماه /سال بعد از بروز تغییرات فیزیکی آغاز می شود.

بسته به این که سطح عملکرد فرزندتان در چه حدی است نحوه ی آماده کردن او برای این دوه متفاوت خواهد بود.

  • قبل از شروع عادت ماهانه از او بخواهید از پد بهداشتی استفاده کند تا به آن عادت کند.
  • اوایل شروع عادت ماهانه ممکن است چند بار اول نامنظم باشد اما بعد از مدتی طبق روال مشخص ، اکثرا هر 28 روز ، اتفاق می افتد. از یک تقویم استفاده کنید و تاریخ روز شروع را در آن علامت بزنید.
  • روی برنامه ساعت های مشخصی را علامت بزنید تا مطابق با آن فرزندتان پد بهداشتی را تعویض کند.
  • یک داستان اجتماعی برای او او تعریف کنید و در آن توضیح بدهید که خونریزی از ناحیه واژن است. به او توضیح بدهید که باید چه کاری انجام دهد. نحوه ی تعویض پد بهداشتی را در دستشویی یا حمام به او توضیح دهید.
  • همچنین به او بگویید که در این دوران ممکن است دل درد داشته باشد. مواظب باشید داستانی که برای او تعریف می کنید خیلی ترسناک و دردناک نباشد؛ چون ممکن است باعث تشدید استرس در وی شود.

 

تیم ترجمه کلینیک دوم آوریل
اين مطلب را به اشتراك بگذاريد
  • Facebook
  • Twitter
  • Google+
  • Linkedin

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *